چه کسی بازی تخته نرد را شروع می‌کند؟
در قانون استاندارد تخته نرد، هر بازیکن یک تاس می‌اندازد و بازیکنی که عدد بالاتری آورده باشد بازی را شروع می‌کند. حرکت اول با همان دو عددی انجام می‌شود که دو بازیکن آورده‌اند؛ یعنی شروع‌کننده دوباره تاس نمی‌اندازد. اگر دو عدد مساوی باشند، هر دو نفر دوباره یک تاس می‌اندازند تا نتیجه متفاوت شود.
برای مثال، اگر بازیکن آبی ۵ و بازیکن قرمز ۳ بیاورد، بازیکن آبی شروع می‌کند و حرکت نخست را با اعداد ۵ و ۳ انجام می‌دهد. این قانون ساده است، اما سه اشتباه رایج باعث اختلاف می‌شود: بعضی‌ها فکر می‌کنند عدد کمتر شروع می‌کند، بعضی‌ها بعد از مشخص‌شدن شروع‌کننده دوباره تاس می‌اندازند و بعضی‌ها در تساوی، جفت را حرکت اول حساب می‌کنند. هر سه مورد در قانون استاندارد اشتباه‌اند.
قانون تاس اول در یک نگاه
شروع بازی سه مرحله دارد:
- هر نفر فقط یک تاس می‌اندازد.
- عدد بالاتر، شروع‌کننده را مشخص می‌کند.
- همان دو عدد، حرکت اول بازی را می‌سازند.
پس تاس شروع هم قرعه را انجام می‌دهد و هم اعداد حرکت اول را تعیین می‌کند. از نوبت بعد، هر بازیکن طبق روال معمول دو تاس خودش را می‌اندازد.
عدد بیشتر شروع می‌کند یا عدد کمتر؟
در Backgammon استاندارد، عدد بالاتر شروع می‌کند. اگر یکی ۶ و دیگری ۲ بیاورد، صاحب عدد ۶ آغاز می‌کند. اگر یکی ۴ و دیگری ۱ بیاورد، صاحب عدد ۴ شروع‌کننده است.
ممکن است در بعضی جمع‌های دوستانه قانون محلی متفاوتی شنیده باشید، اما اگر قرار است طبق قانون رسمی، مسابقه‌ای یا بازی آنلاین پیش بروید، معیار عدد بالاتر است. بهتر است پیش از بازی دوستانه نیز روی این قانون توافق کنید تا اختلافی پیش نیاید.
اگر تاس دو بازیکن مساوی شود چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر هر دو نفر یک عدد بیاورند، هیچ‌کس شروع نمی‌کند. هر دو بازیکن دوباره یک تاس می‌اندازند تا اعداد متفاوت شوند. این کار هرچقدر لازم باشد تکرار می‌شود.
مثلاً اگر هر دو ۴ بیاورند، نمی‌توان گفت شروع‌کننده با جفت ۴ حرکت می‌کند. نتیجه مساوی فقط یعنی قرعه هنوز مشخص نشده است. دو بازیکن دوباره یک تاس می‌اندازند؛ اگر این بار اعداد ۶ و ۳ باشند، صاحب ۶ شروع می‌کند و با ۶ و ۳ حرکت اول را انجام می‌دهد.
آیا شروع‌کننده دوباره دو تاس می‌اندازد؟
خیر. شروع‌کننده از همان دو عدد تاس شروع استفاده می‌کند. فرض کنید بازیکن اول ۵ و بازیکن دوم ۳ آورده‌اند. بازیکن اول برنده تاس شروع است و باید حرکت اول را با یک حرکت ۵تایی و یک حرکت ۳تایی بازی کند.
این دو عدد مثل یک پرتاب معمولی دو تاس در نظر گرفته می‌شوند. بازیکن می‌تواند با توجه به باز یا بسته بودن پوینت‌ها، ابتدا ۵ و سپس ۳ یا ابتدا ۳ و سپس ۵ را بازی کند. هر دو عدد باید تا جای ممکن استفاده شوند. جزئیات خانه میانی و اجبار استفاده از دو تاس در BG-007 توضیح داده می‌شود.
آیا ممکن است حرکت اول جفت باشد؟
در قانون استاندارد، خیر. چون هر نفر یک تاس می‌اندازد و مساوی‌شدن دو عدد باعث تکرار تاس می‌شود، حرکت اول نمی‌تواند جفت باشد. جفت‌ها از نوبت‌های بعدی و زمانی به وجود می‌آیند که یک بازیکن هر دو تاس خودش را می‌اندازد.
اگر کسی در حرکت اول جفت ۵ بازی کند، یا تاس شروع را اشتباه اجرا کرده یا از یک قانون محلی استفاده می‌کند.
تاس‌ها را چگونه بیندازیم؟
در بازی رسمی، هر بازیکن تاس خود را داخل بخش سمت راست تخته از دید خودش می‌اندازد. تاس باید روی سطح تخته قرار بگیرد و صاف بنشیند. اگر تاس روی مهره، لبه تخته یا بیرون محدوده معتبر قرار بگیرد، معمولاً پرتاب معتبر نیست و باید طبق مقررات بازی تکرار شود.
در بازی دوستانه مهم‌ترین نکته این است که هر دو تاس شروع هم‌زمان و واضح دیده شوند. پیش از پرتاب نیز مشخص کنید هر تاس متعلق به کدام بازیکن است.
بعد از مشخص‌شدن شروع‌کننده چه کنیم؟
شروع‌کننده ابتدا چیدمان را یک بار کنترل می‌کند، سپس دو عدد تاس شروع را به‌صورت دو حرکت جداگانه بازی می‌کند. بعد نوبت به حریف می‌رسد و حریف برای نخستین نوبت خودش دو تاس می‌اندازد. از اینجا به بعد بازی به‌صورت نوبتی ادامه پیدا می‌کند.
اگر یکی از دو عدد حرکت قانونی نداشته باشد، قانون استفاده از تاس‌ها تعیین می‌کند چه کاری باید انجام شود. در حالت معمول باید هر دو عدد را بازی کنید؛ اگر فقط یکی قابل استفاده باشد، همان عدد قابل استفاده بازی می‌شود و در شرایط خاص عدد بزرگ‌تر اولویت دارد.
اشتباه‌های رایج در شروع بازی
هر بازیکن دو تاس بیندازد
برای تعیین شروع‌کننده، هر نفر فقط یک تاس می‌اندازد. در مجموع دو عدد روی تخته داریم؛ یک عدد متعلق به هر بازیکن.
عدد کمتر شروع کند
در قانون استاندارد، عدد بالاتر شروع می‌کند. عدد کمتر هیچ اولویتی ندارد.
برنده دوباره تاس بیندازد
برنده باید همان دو عدد اولیه را بازی کند. انداختن تاس جدید، اعداد حرکت اول را به‌اشتباه عوض می‌کند.
تساوی را جفت حساب کنیم
دو عدد مساوی در تاس شروع، حرکت جفت نیست. هر دو نفر باید دوباره یک تاس بیندازند.
ترتیب نوبت را با رنگ مهره مشخص کنیم
سفید، سیاه، قرمز یا کرم بودن مهره‌ها تعیین‌کننده شروع نیست. فقط نتیجه تاس شروع اهمیت دارد.
تمرین کوتاه
نتیجه‌های زیر را بخوانید و شروع‌کننده و حرکت اول را مشخص کنید:
- آبی ۶، قرمز ۲: آبی شروع می‌کند و ۶ و ۲ را بازی می‌کند.
- آبی ۱، قرمز ۴: قرمز شروع می‌کند و ۴ و ۱ را بازی می‌کند.
- آبی ۳، قرمز ۳: نتیجه مساوی است و هر دو دوباره تاس می‌اندازند.
- آبی ۵، قرمز ۶: قرمز شروع می‌کند و ۶ و ۵ را بازی می‌کند.
اگر این چهار حالت را بدون مکث پاسخ دهید، قانون شروع بازی را یاد گرفته‌اید.
پرسش‌های رایج
در تخته نرد چه کسی اول بازی می‌کند؟
هر نفر یک تاس می‌اندازد و بازیکنی که عدد بالاتری آورده باشد شروع می‌کند.
اگر هر دو نفر یک عدد بیاورند چه می‌شود؟
هر دو دوباره یک تاس می‌اندازند تا اعداد متفاوت شوند.
شروع‌کننده با چه اعدادی حرکت می‌کند؟
با همان دو عددی که در تاس شروع آمده‌اند؛ یک عدد خودش و یک عدد حریف.
آیا حرکت اول می‌تواند جفت باشد؟
خیر. مساوی‌شدن تاس‌ها باعث تکرار قرعه می‌شود، بنابراین حرکت اول جفت نیست.
آیا رنگ مهره روی شروع‌کننده اثر دارد؟
خیر. شروع‌کننده فقط با تاس مشخص می‌شود.
جمع‌بندی
برای شروع بازی، هر بازیکن یک تاس می‌اندازد. عدد بالاتر شروع می‌کند و همان دو عدد، حرکت اول را تشکیل می‌دهند. در تساوی، تاس‌ها دوباره انداخته می‌شوند و هیچ جفتی در حرکت نخست وجود ندارد. با همین سه نکته، شروع بازی بدون اختلاف و مطابق قانون استاندارد انجام می‌شود.
منابع
- قوانین رسمی USBGF 2025: https://usbgf.org/wp-content/uploads/2024/06/USBGF-rules-2025.pdf
- Backgammon Galore: https://www.bkgm.com/rules.html
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.