در تخته نرد نمی‌توانید هر بخشی از تاس را که دوست داشتید بازی کنید و بقیه را کنار بگذارید. قانون اصلی این است: اگر امکان بازی هر دو عدد وجود دارد، باید هر دو را بازی کنید. اگر فقط یکی از دو عدد قابل بازی باشد، همان عدد اجباری است؛ و اگر هرکدام جداگانه قابل بازی باشند اما نتوانید هر دو را با هم بازی کنید، باید عدد بزرگ‌تر را انتخاب کنید.
این قانون روی خیلی از تصمیم‌ها اثر می‌گذارد؛ از حرکت عادی و زدن مهره گرفته تا ورود از بار. در این مطلب با چند مثال تصویری یاد می‌گیریم چطور همه ترتیب‌ها را بررسی کنیم و قبل از برداشتن تاس، مطمئن شویم حرکت قانونی انجام داده‌ایم.
پاسخ سریع: قانون حرکت اجباری چیست؟
بعد از ریختن تاس، باید بیشترین تعداد حرکت قانونی ممکن را انجام دهید. برای دو تاس معمولی، ترتیب بررسی به این شکل است:
| وضعیت حرکت | کاری که باید انجام دهید |
|---|---|
| هر دو عدد قابل بازی‌اند | باید هر دو عدد را بازی کنید |
| فقط یکی از دو عدد قابل بازی است | همان عدد را بازی می‌کنید |
| هر عدد جداگانه ممکن است، اما هر دو با هم ممکن نیستند | عدد بزرگ‌تر اجباری است |
| هیچ‌کدام قابل بازی نیستند | نوبت بدون حرکت تمام می‌شود |
| تاس جفت آمده است | باید بیشترین تعداد حرکت از چهار حرکت ممکن را انجام دهید |
پس «حرکت اجباری» لزوماً به معنی وجود فقط یک مهره قابل حرکت نیست. ممکن است چند انتخاب داشته باشید، اما همه انتخاب‌ها باید قانون مصرف تاس‌ها را رعایت کنند.
اول باید امکان بازی هر دو تاس را بررسی کنید
فرض کنید تاس‌های ۵ و ۳ آمده است. قبل از اینکه فقط حرکت جذاب‌تر را انجام دهید، باید ببینید آیا راهی وجود دارد که هم ۵ و هم ۳ مصرف شوند. ممکن است بتوانید دو مهره جدا را حرکت دهید یا یک مهره را در دو مرحله جلو ببرید.
اگر یک مهره را مجموعاً ۸ خانه حرکت می‌دهید، دو تاس همچنان دو حرکت جدا هستند. مقصد مرحله اول باید باز باشد و سپس مقصد مرحله دوم هم جداگانه بررسی شود. ممکن است ترتیب ۵ سپس ۳ بسته باشد، اما ترتیب ۳ سپس ۵ قانونی باشد.
ترتیب تاس‌ها می‌تواند نتیجه را عوض کند
دو عدد تاس را می‌توانید در هر ترتیب قانونی بازی کنید. برای مثال با ۶ و ۲ شاید حرکت ۶ سپس ۲ ممکن نباشد، اما حرکت ۲ سپس ۶ قابل انجام باشد. اگر یکی از ترتیب‌ها اجازه دهد هر دو تاس بازی شوند، موظفید همان مسیر کامل را انتخاب کنید.
به همین دلیل بهتر است قبل از لمس مهره‌ها سه حالت را سریع بررسی کنید:
- عدد کوچک‌تر را اول بازی کنم، آیا عدد بزرگ‌تر باقی می‌ماند؟
- عدد بزرگ‌تر را اول بازی کنم، آیا عدد کوچک‌تر باقی می‌ماند؟
- آیا می‌توانم دو عدد را با دو مهره جدا بازی کنم؟
اگر دست‌کم یکی از این حالت‌ها قانونی باشد، سوزاندن یکی از تاس‌ها مجاز نیست.
اگر فقط یک عدد قابل بازی باشد چه می‌شود؟
گاهی یکی از مقصدها بسته است یا هیچ مهره‌ای نمی‌تواند آن عدد را حرکت کند. اگر فقط یک عدد قابل بازی باشد، باید همان را انجام دهید؛ فرقی نمی‌کند عدد کوچک‌تر باشد یا بزرگ‌تر.
مثلاً تاس‌های ۶ و ۲ آمده و هیچ حرکت قانونی برای ۶ وجود ندارد، اما یک حرکت قانونی ۲تایی دارید. باید عدد ۲ را بازی کنید و عدد ۶ می‌سوزد. قانون اولویت عدد بزرگ‌تر فقط زمانی اجرا می‌شود که هر دو عدد به‌تنهایی قابل بازی باشند.
قانون اولویت عدد بزرگ‌تر دقیقاً چه زمانی اجرا می‌شود؟
اولویت تاس بزرگ‌تر سه شرط هم‌زمان دارد:
- هر دو عدد جداگانه حرکت قانونی دارند.
- هیچ راهی برای بازی هر دو عدد در همان نوبت وجود ندارد.
- باید فقط یکی از دو عدد انتخاب شود.
در این شرایط عدد بزرگ‌تر اجباری است. مثلاً با تاس‌های ۵ و ۳، اگر یک حرکت ۵تایی و یک حرکت ۳تایی دارید اما انجام هرکدام راه دیگری را از بین می‌برد و هیچ ترتیب یا مهره جایگزینی برای مصرف هر دو وجود ندارد، باید ۵ را بازی کنید.
تفاوت «فقط یک تاس ممکن» با «اولویت تاس بزرگ‌تر»
این دو حالت زیاد با هم اشتباه گرفته می‌شوند:
فقط یک تاس ممکن است
یکی از اعداد اصلاً حرکت قانونی ندارد. در این حالت همان عددی را بازی می‌کنید که قابل استفاده است؛ حتی اگر کوچک‌تر باشد.
هر دو تاس جداگانه ممکن‌اند
هر عدد به‌تنهایی قابل بازی است، اما امکان مصرف هر دو وجود ندارد. اینجا باید عدد بزرگ‌تر را بازی کنید.
بنابراین جمله «همیشه باید تاس بزرگ‌تر را بازی کرد» غلط است. عدد بزرگ‌تر فقط در حالت دوم اولویت پیدا می‌کند.
آیا می‌توانیم عمداً یک تاس را بسوزانیم؟
نه، اگر راه قانونی برای بازی هر دو عدد وجود داشته باشد. نمی‌توانید حرکتی انجام دهید که عدد دوم را غیرقابل استفاده کند، درحالی‌که ترتیب یا انتخاب دیگری هر دو عدد را مصرف می‌کند.
مثلاً ممکن است با حرکت یک مهره روی پوینتی، مسیر تاس دوم را ببندید. اگر حرکت مهره دیگری یا عوض‌کردن ترتیب تاس‌ها اجازه دهد هر دو عدد بازی شوند، باید آن گزینه را انتخاب کنید.
اما اگر همه حالت‌های قانونی را بررسی کردید و واقعاً فقط یک عدد قابل استفاده بود، سوختن عدد دیگر بخشی از قانون است و خطا محسوب نمی‌شود.
آیا مجبوریم مهره حریف را بزنیم؟
خود زدن مهره یک اجبار مستقل نیست. اجبار مربوط به مصرف قانونی تاس‌هاست. اگر هم حرکت ضربه‌دار و هم حرکت بدون ضربه اجازه دهند هر دو تاس بازی شوند، معمولاً حق انتخاب دارید.
اما اگر فقط مسیر ضربه‌دار باعث شود هر دو عدد مصرف شوند و مسیر دیگر یکی از اعداد را بسوزاند، باید مسیر ضربه‌دار را انتخاب کنید. برعکس، اگر زدن باعث سوختن یک تاس شود و مسیر بدون ضربه هر دو عدد را مصرف کند، حرکت بدون ضربه اجباری است.
قانون حرکت اجباری هنگام ورود از بار
وقتی مهره روی بار دارید، ابتدا باید تا جای ممکن همان مهره‌ها را وارد کنید. این اولویت از حرکت مهره‌های داخل زمین بالاتر است.
اگر یک مهره روی بار و تاس‌های ۶ و ۴ دارید، و فقط پوینت ۴ باز است، باید با ۴ وارد شوید. بعد از ورود، اگر عدد ۶ حرکت قانونی داشته باشد، آن را هم بازی می‌کنید. اگر هر دو پوینت ورود بسته باشند، کل نوبت از دست می‌رود.
اگر دو مهره روی بار دارید و هر دو پوینت باز هستند، باید هر دو مهره را وارد کنید. نمی‌توانید یک مهره را وارد کنید و عدد دوم را با مهره‌ای داخل زمین بازی کنید.
حرکت اجباری با تاس جفت
در تاس جفت چهار حرکت هم‌اندازه دارید. قانون این نیست که یا هر چهار حرکت را انجام دهید یا هیچ‌کدام را؛ باید بیشترین تعداد حرکت قانونی ممکن را بازی کنید.
برای مثال در جفت ۴:
- اگر چهار حرکت ۴تایی ممکن باشد، هر چهار حرکت اجباری است.
- اگر فقط سه حرکت ممکن باشد، باید سه حرکت را انجام دهید.
- اگر فقط دو حرکت ممکن باشد، باید همان دو حرکت را انجام دهید.
- اگر هیچ حرکت ۴تایی قانونی نباشد، نوبت می‌سوزد.
ممکن است انتخاب حرکت اول روی تعداد حرکت‌های بعدی اثر بگذارد. اگر یک مسیر سه حرکت قانونی ایجاد کند و مسیر دیگر فقط دو حرکت، باید مسیری را انتخاب کنید که سه حرکت را ممکن می‌کند.
چند مثال کاربردی
مثال ۱: هر دو تاس با یک مهره
تاس‌های ۵ و ۳ آمده است. یک مهره می‌تواند ۵ خانه و بعد ۳ خانه حرکت کند و هر دو مقصد باز هستند. باید هر دو عدد را مصرف کنید. مجموع حرکت ۸ است، اما مقصد میانی هم باید قانونی باشد.
مثال ۲: هر دو تاس با دو مهره
یک مهره حرکت ۶تایی و مهره دیگری حرکت ۲تایی دارد. چون هر دو حرکت قانونی‌اند، باید هر دو را انجام دهید. ترتیب انتخاب مهره‌ها مهم نیست، مگر اینکه حرکت اول وضعیت حرکت دوم را تغییر دهد.
مثال ۳: فقط عدد کوچک‌تر ممکن است
با تاس‌های ۶ و ۱ هیچ مهره‌ای نمی‌تواند ۶ حرکت کند، اما حرکت ۱تایی دارید. عدد ۱ اجباری است و ۶ می‌سوزد.
مثال ۴: عدد بزرگ‌تر اولویت دارد
با تاس‌های ۵ و ۲، هر عدد جداگانه قابل بازی است اما هیچ راهی برای مصرف هر دو وجود ندارد. باید ۵ را بازی کنید.
مثال ۵: ترتیب اشتباه یک تاس را می‌سوزاند
با تاس‌های ۴ و ۳، حرکت ۴ سپس ۳ بسته می‌شود، اما ۳ سپس ۴ قانونی است. باید ابتدا ۳ و بعد ۴ را بازی کنید.
اشتباه‌های رایج
انتخاب حرکت دلخواه بدون بررسی هر دو تاس
قبل از حرکت باید همه ترتیب‌های منطقی را بررسی کنید. جذاب‌ترین حرکت همیشه حرکت قانونی کامل نیست.
تصور اینکه همیشه تاس بزرگ‌تر اجباری است
اگر فقط عدد کوچک‌تر قابل بازی باشد، همان عدد کوچک‌تر اجباری است.
جمع‌کردن دو تاس و نادیده‌گرفتن مقصد میانی
دو تاس دو حرکت جدا هستند. مقصد هر مرحله باید باز باشد.
انجام تعداد کمتر در جفت
در تاس جفت باید بیشترین تعداد حرکت ممکن را پیدا کنید، حتی اگر مسیر دیگری از نظر استراتژیک جذاب‌تر باشد.
برداشتن تاس قبل از کامل‌شدن حرکت
قبل از پایان نوبت مطمئن شوید تمام اعداد قابل استفاده را بازی کرده‌اید.
تمرین کوتاه
برای تمرین، سه موقعیت روی تخته بسازید:
- تاس ۵ و ۳ که هر دو فقط با ترتیب ۳ سپس ۵ قابل بازی باشند.
- تاس ۶ و ۲ که فقط عدد ۲ حرکت قانونی داشته باشد.
- تاس ۵ و ۲ که هر عدد جداگانه ممکن باشد اما هر دو با هم ممکن نباشند.
در هر موقعیت، قبل از حرکت با صدای بلند بگویید: «هر دو تاس ممکن‌اند؟ فقط یکی ممکن است؟ یا قانون عدد بزرگ‌تر اجرا می‌شود؟» این عادت جلوی بیشتر حرکت‌های غیرقانونی را می‌گیرد.
پرسش‌های رایج
آیا می‌توانم فقط یکی از دو تاس را بازی کنم؟
فقط وقتی هیچ راه قانونی برای بازی هر دو عدد وجود نداشته باشد.
اگر فقط تاس کوچک‌تر قابل بازی باشد چه می‌شود؟
باید همان عدد کوچک‌تر را بازی کنید. اولویت عدد بزرگ‌تر در این حالت کاربرد ندارد.
اگر هر دو عدد جداگانه ممکن باشند، کدام را بازی کنم؟
ابتدا بررسی کنید آیا راهی برای بازی هر دو وجود دارد. اگر وجود ندارد، عدد بزرگ‌تر اجباری است.
در تاس جفت چند حرکت اجباری است؟
بیشترین تعداد حرکت قانونی ممکن؛ از صفر تا چهار حرکت.
آیا ترتیب دو تاس مهم است؟
بله. اگر فقط یکی از ترتیب‌ها اجازه مصرف هر دو عدد را بدهد، همان ترتیب اجباری است.
جمع‌بندی
قانون حرکت اجباری سه مرحله ساده دارد: اول تلاش کنید هر دو تاس را بازی کنید؛ اگر فقط یکی قابل استفاده است، همان را بازی کنید؛ و اگر هر دو جداگانه ممکن‌اند اما با هم قابل بازی نیستند، عدد بزرگ‌تر را انتخاب کنید. در تاس جفت هم باید بیشترین تعداد حرکت قانونی را انجام دهید. قبل از هر حرکت، ترتیب دو تاس و مهره‌های جایگزین را بررسی کنید تا ناخواسته یک عدد را نسوزانید.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.