در پایان هر دست تخته نرد، فقط «برنده‌شدن» مهم نیست؛ وضعیت مهره‌های بازنده مشخص می‌کند نتیجه یک برد عادی است، مارس است یا مارس اکبر. اگر بازنده دست‌کم یک مهره را از تخته خارج کرده باشد، برد عادی حساب می‌شود. اگر هیچ مهره‌ای خارج نکرده باشد، مارس شده است. اگر علاوه بر خارج‌نکردن مهره، هنوز مهره‌ای روی بار یا داخل خانه برنده داشته باشد، نتیجه مارس اکبر است.
این تفاوت مستقیماً روی امتیاز اثر می‌گذارد: برد عادی یک برابر، مارس دو برابر و مارس اکبر سه برابر ارزش فعلی مکعب دوبرابرکننده امتیاز دارد. در این راهنما هر سه حالت را روی خود تخته می‌بینیم و یاد می‌گیریم چطور بدون حدس نتیجه را تشخیص دهیم.
پاسخ سریع: تفاوت برد، مارس و مارس اکبر چیست؟
- برد عادی (Single Game): بازنده حداقل یک مهره را بیرون برده است؛ امتیاز برابر ارزش مکعب است.
- مارس (Gammon): بازنده هیچ مهره‌ای را بیرون نبرده است؛ امتیاز دو برابر ارزش مکعب است.
- مارس اکبر (Backgammon): بازنده هیچ مهره‌ای را بیرون نبرده و دست‌کم یک مهره‌اش روی بار یا داخل خانه برنده مانده است؛ امتیاز سه برابر ارزش مکعب است.
نکته کلیدی همین ترتیب است: اول بررسی کنید بازنده مهره خارج کرده یا نه؛ اگر نکرده، بعد جای مهره‌های باقی‌مانده را ببینید.
سه نتیجه پایان بازی روی خود تخته
تصویر زیر سه پایان متفاوت را نشان می‌دهد. مهره‌های سفید برنده‌اند و همه از تخته خارج شده‌اند. فقط وضعیت مهره‌های قرمزِ بازنده تغییر می‌کند.
در برد عادی، حتی خارج‌شدن یک مهره کافی است تا نتیجه دیگر مارس نباشد. برای مارس، بازنده باید هنوز هر ۱۵ مهره‌اش را در بازی داشته باشد. برای مارس اکبر هم علاوه بر این شرط، دست‌کم یک مهره باید در منطقه خطر باشد: روی بار یا داخل خانه برنده.
برد عادی دقیقاً چه زمانی ثبت می‌شود؟
به محض اینکه بازنده حداقل یک مهره را جمع کرده باشد، در صورت باخت فقط یک برد عادی ثبت می‌شود؛ مهم نیست ۱ مهره بیرون برده یا ۱۴ مهره. نزدیک‌بودن به پایان بازی تعداد امتیاز را بیشتر نمی‌کند.
برای مثال اگر مکعب روی ۱ باشد، برنده ۱ امتیاز می‌گیرد. اگر مکعب قبلاً به ۲ رسیده باشد، برد عادی ۲ امتیاز دارد. نتیجه همیشه در ارزش فعلی مکعب ضرب می‌شود.
مارس چیست و چند امتیاز دارد؟
مارس یا Gammon زمانی اتفاق می‌افتد که یک بازیکن همه ۱۵ مهره‌اش را خارج کند، اما بازنده هنوز حتی یک مهره هم خارج نکرده باشد. محل مهره‌های بازنده در این مرحله مهم است: اگر هیچ مهره‌ای روی بار یا در خانه برنده نباشد، نتیجه مارس است، نه مارس اکبر.
امتیاز مارس دو برابر ارزش مکعب است:
- مکعب ۱: مارس = ۲ امتیاز
- مکعب ۲: مارس = ۴ امتیاز
- مکعب ۴: مارس = ۸ امتیاز
مارس اکبر چیست و چند امتیاز دارد؟
مارس اکبر یا Backgammon سخت‌ترین نوع باخت است. دو شرط باید هم‌زمان برقرار باشد:
- بازنده هیچ مهره‌ای را بیرون نبرده باشد.
- دست‌کم یک مهره بازنده روی بار یا داخل خانه برنده باقی مانده باشد.
اگر هر دو شرط برقرار باشند، امتیاز سه برابر ارزش مکعب است. با مکعب ۱، مارس اکبر ۳ امتیاز دارد؛ با مکعب ۲، ۶ امتیاز؛ و با مکعب ۴، ۱۲ امتیاز.
مهره لازم نیست حتماً روی بار باشد. حضور حتی یک مهره در هرکدام از شش پوینت خانه برنده هم برای شرط دوم کافی است. البته شرط اول همچنان ضروری است: اگر بازنده قبلاً یک مهره خارج کرده باشد، دیگر مارس اکبر نمی‌شود.
آیا یک مهره داخل خانه برنده همیشه مارس اکبر می‌سازد؟
نه. این یکی از اشتباه‌های رایج است. جای مهره به‌تنهایی کافی نیست. اول باید مطمئن شوید بازنده هیچ مهره‌ای جمع نکرده است.
فرض کنید بازنده یک مهره را بیرون برده و یک مهره دیگر هنوز در خانه برنده گیر کرده است. چون حداقل یک مهره خارج شده، نتیجه فقط برد عادی است. ترتیب بررسی جلوی همین اشتباه را می‌گیرد.
مکعب دوبرابرکننده چه اثری روی امتیاز دارد؟
نوع برد ضریب نتیجه را مشخص می‌کند و مکعب ارزش پایه را. فرمول ساده است:
امتیاز نهایی = ارزش فعلی مکعب × ضریب نتیجه
ضریب برد عادی ۱، مارس ۲ و مارس اکبر ۳ است. بنابراین با مکعب ۴، امتیازها به‌ترتیب ۴، ۸ و ۱۲ می‌شوند.
این موضوع را با «عدد روی تاس» اشتباه نگیرید. مکعب دوبرابرکننده وسیله جداگانه‌ای با اعداد ۲، ۴، ۸، ۱۶، ۳۲ و ۶۴ است و ارزش همان دست را نشان می‌دهد.
اگر بازیکن دبل را رد کند، مارس حساب می‌شود؟
نه. وقتی بازیکنی پیشنهاد دبل را رد می‌کند، بازی همان‌جا تمام می‌شود و به اندازه ارزش فعلی مکعب امتیاز می‌بازد؛ نتیجه به‌صورت مارس یا مارس اکبر محاسبه نمی‌شود. مارس و مارس اکبر معمولاً زمانی مطرح‌اند که بازی تا پایان قانونی ادامه پیدا کند یا ادعای معتبر همان نتیجه پذیرفته شود.
قانون جاکوبی چه تغییری ایجاد می‌کند؟
قانون جاکوبی یک قانون اختیاری در بعضی بازی‌های پولی است. طبق آن، اگر در طول دست مکعب از مرکز حرکت نکرده باشد، مارس و مارس اکبر فقط یک برابر حساب می‌شوند. هدف این قانون تشویق بازیکن جلو به دبل‌دادن و سریع‌ترشدن بازی است.
این قانون بخشی از امتیازدهی معمول مسابقه‌ای نیست و باید قبل از بازی درباره استفاده از آن توافق شود. پس برای یادگیری پایه، همان ضرایب ۱، ۲ و ۳ را مبنا بگیرید؛ مگر اینکه صریحاً گفته شود قانون جاکوبی فعال است.
روش تشخیص نتیجه در کمتر از ۱۰ ثانیه
بعد از خارج‌شدن آخرین مهره برنده، این سه مرحله را انجام دهید:
- سینی بازنده را ببینید. اگر حتی یک مهره خارج شده، برد عادی است.
- بار را بررسی کنید. اگر مهره‌ای روی بار است و هیچ مهره‌ای خارج نشده، مارس اکبر است.
- شش پوینت خانه برنده را ببینید. اگر مهره بازنده‌ای آنجاست و هیچ مهره‌ای خارج نشده، مارس اکبر است؛ در غیر این صورت مارس است.
در آخر، ضریب نتیجه را در عدد مکعب ضرب کنید. این روش هم سریع است و هم احتمال اشتباه در شمارش امتیاز را کم می‌کند.
چند مثال کاربردی
مثال ۱: یک مهره خارج شده
سفید بازی را تمام کرده و قرمز یک مهره جمع کرده است. حتی اگر مهره دیگری از قرمز روی بار باشد، نتیجه برد عادی است؛ چون شرط «هیچ مهره‌ای خارج نشده» برقرار نیست.
مثال ۲: هیچ مهره‌ای خارج نشده، اما همه از خانه سفید عبور کرده‌اند
قرمز هیچ مهره‌ای جمع نکرده، ولی مهره‌ای روی بار یا در خانه سفید ندارد. نتیجه مارس است.
مثال ۳: هیچ مهره‌ای خارج نشده و یک مهره روی بار است
هر دو شرط مارس اکبر برقرار است؛ نتیجه سه برابر ارزش مکعب حساب می‌شود.
مثال ۴: هیچ مهره‌ای خارج نشده و یک مهره در پوینت ۳ خانه سفید است
حضور مهره در خانه برنده برای مارس اکبر کافی است؛ لازم نیست مهره روی بار باشد.
مثال ۵: مکعب روی ۲ و نتیجه مارس است
ضریب مارس ۲ است؛ پس ۲ × ۲ و امتیاز نهایی ۴ خواهد بود.
اشتباه‌های رایج در تشخیص مارس
شمردن مهره‌های باقی‌مانده به‌جای مهره‌های خارج‌شده
برای تشخیص اولیه لازم نیست فاصله بازنده تا پایان را حدس بزنید. فقط ببینید حداقل یک مهره خارج کرده است یا نه.
تصور اینکه مهره روی بار همیشه یعنی مارس اکبر
اگر بازنده قبلاً مهره‌ای جمع کرده باشد، حضور مهره روی بار نتیجه را از برد عادی به مارس اکبر تبدیل نمی‌کند.
فراموش‌کردن خانه برنده
مارس اکبر فقط به مهره روی بار محدود نیست. مهره بازنده داخل خانه برنده هم همین شرط را ایجاد می‌کند.
جمع‌کردن ضریب با عدد مکعب
ضریب باید در مکعب ضرب شود، نه با آن جمع. مارس با مکعب ۲ برابر ۴ امتیاز است، نه ۳.
یکی‌دانستن رد دبل با مارس
رد دبل فقط ارزش فعلی مکعب را می‌بازد و مارس محسوب نمی‌شود.
تمرین کوتاه روی تخته
سه موقعیت تصویر را از راست به چپ بررسی کنید. ابتدا فقط سینی مهره‌های خارج‌شده را ببینید، بعد بار و خانه برنده را کنترل کنید و در پایان نوع نتیجه و امتیاز مکعب ۲ را بگویید.
پاسخ‌ها: موقعیت اول برد عادی و ۲ امتیاز؛ موقعیت دوم مارس و ۴ امتیاز؛ موقعیت سوم مارس اکبر و ۶ امتیاز.
پرسش‌های رایج
فرق مارس و مارس اکبر چیست؟
در هر دو حالت بازنده هیچ مهره‌ای خارج نکرده است. در مارس اکبر، علاوه بر آن دست‌کم یک مهره بازنده روی بار یا داخل خانه برنده مانده است.
اگر بازنده فقط یک مهره بیرون برده باشد، مارس می‌شود؟
نه. خارج‌شدن حتی یک مهره، نتیجه را به برد عادی تبدیل می‌کند.
مارس چند امتیاز دارد؟
مارس دو برابر ارزش فعلی مکعب امتیاز دارد.
مارس اکبر چند امتیاز دارد؟
مارس اکبر سه برابر ارزش فعلی مکعب امتیاز دارد.
آیا مهره روی بار برای مارس اکبر اجباری است؟
نه. مهره روی بار یا داخل خانه برنده، هرکدام شرط مکانی مارس اکبر را کامل می‌کنند.
اگر دبل رد شود، نتیجه چند امتیاز است؟
بازیکن ردکننده به اندازه ارزش فعلی مکعب می‌بازد؛ ضریب مارس اعمال نمی‌شود.
جمع‌بندی
برای تشخیص نتیجه پایان بازی، اول سینی بازنده را بررسی کنید. حداقل یک مهره خارج‌شده یعنی برد عادی. اگر هیچ مهره‌ای خارج نشده، بار و خانه برنده را ببینید: مهره روی بار یا داخل خانه برنده یعنی مارس اکبر؛ نبودن مهره در این دو ناحیه یعنی مارس. در پایان، ارزش مکعب را به‌ترتیب در ۱، ۲ یا ۳ ضرب کنید.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.